یکی از مهمترین تغییرات در دو نسل گذشتة جوامع غربی، پیرامون ازدواج و نهاد خانواده رخ داده است، به گونه ای که رشد فزاینده رخدادهایی نظیر افزایش طلاق، زندگی مشترک بدون ازدواج، تولد فرزندان نامشروع، روابط آزاد جنسی،…. تعداد و انواع خانواده های تک والدی را درپی بازتعریف خانواده افزایش داده است. روانشناسان و جامعه شناسان با گسترش چنین پدیده ای در غرب، اثرات زندگی در انواع خانواده های تک والد و خانواده های دو والد واقعی (مزدوج رسمی) را بر رفتار و وضعیت کودکان بررسی کرده اند. نتایج این تحقیقات تطبیقی حاکی از وجود اختلاف معنی دار در زمینه رشد شناختی، عاطفی، اجتماعی، تحصیلی، بهداشتی، جسمی و جنسی کودکان خانواده های تک والد با کودکان خانواده های دو والد واقعی است. در این نوشتار برخی از انواع خانواده های تک والد و نیز نتایج پاره ای از چنین تحقیقات تطبیقی ارائه شده است.
در طی دو نسل گذشته بر تعداد بچه هایی که با هر دو والدین خود زندگی نمی کنند و همچنین تعداد بچه هایی که حاصل زندگی های بدون ازدواج هستند، افزوده شده است. درپی این تغییرات ساختاری در نهاد خانواده، تغییراتی نیز در سایر بخش های جامعه ایجاد شده است که حاصل تکه تکه شدن و از هم پاشیدگی خانواده در غرب است. ازدواج و خانواده در ایالات متحده آمریکا در دو نسل گذشته تغییراتی اساسی شامل کاهش ازدواج های رسمی، افزایش طلاق، زندگی مشترک بدون ازدواج و تولد فرزندان نامشروع و … داشته است. www.americanalues.org)
در پی این تغییرات در ساختار و نظام خانواده، نوع جدیدی از خانواده، تحت عنوان خانوادة تک والدی در بسیاری از جوامع به ویژه جوامع صنعتی پدیدار شده است که فرزند یا فرزندان در این خانواده ها با یکی از والدین خود زندگی می کنند. این نوع خانواده همچنین نتیجه روابط جنسی آزاد و بارداری خارج از قالب ازدواج می باشد. فرزندانی که بدین گونه متولد می شوند، نسبت بالایی را به خود اختصاص داده اند. محققان بیان می کنند جوامع صنعتی به لحاظ ساختار خاص اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی، بیش از جوامع غیر صنعتی با این مشکل مواجه هستند. بر اساس تحقیقات، در سال 1995-1994، حدود 22 درصد از کودکان انگلیسی، در خانواده های تک والدی به سر می بردند. این درحالی است که در سال 1972 این شاخص حدود 7 درصد بوده است. در سال 1970 تعداد خانواده های تک والد دارای فرزندان زیر 18 سال، بالغ بر 8/3میلیون خانواده بود که تا سال 1990 این تعداد به بیش از دو برابر یعنی 7/9 میلیون خانواده رسید. در واقع برای نخستین بار در طول تاریخ، تعداد خانواده های تک والدی ناشی از فوت یکی از والدین، از سایر انواع خانواده های تک والدی کمتر شد و تعداد کودکان خانواده های تک والدی ناشی از طلاق والدین و مادران مجرد بیشتر گردید؛ به طوری که 4/1 کودکان خانواده های تک والد، از میان مادران ازدواج نکرده و دختران نوجوان بودند و 40 درصد دیگر از بچه های زیر هجده سال، تجربه اضمحلال خانواده را داشتند.
